نگاهی نو به داستان خسروپرویز و بهرام چوبین در شاهنامه از دیدگاه تاریخگرایی نوین | ||
| پژوهش های بین رشته ای ادبی | ||
| مقاله 9، دوره 8، شماره 1 - شماره پیاپی 15، فروردین 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30465/lir.2025.49367.1890 | ||
| نویسندگان | ||
| ابوالفضل محبی* 1؛ خلیل بیگزاده2 | ||
| 1ادبیات فارسی. ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه رازی. کرمانشاه. ایران. | ||
| 2دانشگاه رازی | ||
| چکیده | ||
| تاریخگرایی نوین یکی نظریهها در زمینة نقد ادبی و از زیرشاخههای پساساختارگرایی است که در اواخر دهة هفتاد و اویل دهة هشتاد از سوی استیون گرینبلَت پایهگذاری شد. وارونة تاریخگرایی سنتی که از تأثیر یکسویة تاریخ بر ادبیات سخن میگوید، تاریخگرایی نوین به تأثیر دوسویة ادبیات و تاریخ بر یکدیگر باور دارد. در این پژوهش با تکیه بر مطالعات کتابخانهای و اسنادی و با رویکردی تحلیلی ـ توصیفی کوشیدهایم داستان خسروپرویز و بهرام چوبین را در شاهنامة فردوسی برپایة نقد تاریخگرایی نوین بررسی، گفتمانهای آن را شناسایی و تحلیل و سرانجام دریافت معناییِ تازهای از آن ارائه کنیم. برپایة نتایج به دست آمده میتوان گفت در داستان مورد نظر سه گفتمان بهرام و خسروپرویز و گردیه بازنمایی شدهاند و هریک تعابیر زبانی ویژة خویش را دارند. کشمکش بنیادین میان بهرام چوبین و خسروپرویز است. بهرام از یک سو نمایندة گفتمان اشکانی و از سوی دیگر نمایندة گفتمان پهلوانی است. خسروپرویز نیز از یک سو نمایندة گفتمان شهریاری و از دیگرسو نمایندة گفتمان ساسانی است. در آغاز گفتمان بهرام گفتمان مسلط داستان است؛ اما خسرو در ادامه به گفتمان مرکزی تبدیل میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تاریخگرایی نوین؛ گفتمان؛ شاهنامه فردوسی؛ خسروپرویز؛ بهرام چوبین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 363 |
||
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 1,049 |
| تعداد مقالات | 12,664 |
| تعداد مشاهده مقاله | 13,440,838 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,260,797 |