کارکرد حقوقی، قانونی و قضایی آتشکدهها در شاهنامه فردوسی | ||
| کهننامه ادب پارسی | ||
| مقاله 1، دوره 15، شماره 1 - شماره پیاپی 38، شهریور 1403، صفحه 1-28 اصل مقاله (313.68 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30465/cpl.2024.9290 | ||
| نویسنده | ||
| سمیه ارشادی* | ||
| دکترای زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج،کرج،ایران | ||
| چکیده | ||
| آتشکدهها در شاهنامه، افزونبر جایگاه دینی خود از کارکردهای دیگری ازجمله کارکرد حقوقی، قانونی و قضایی نیز برخوردارند. اشاراتی که در اینباره وجود دارد از اهمیت نقش و جایگاه آتشکدهها بهعنوان بخشی از مراکز مهم اجرای قانون و امور قضایی، عمل به تعهدات فقهی- حقوقی، و پیوستگی فراوان میان قوانین و مجازاتهای صادره از سوی شاهان با رویکردهای مذهبی خبر میدهد. مقاله پیشرو با بهرهگیری از روش توصیفی- تحلیلی بهبررسی نقش آتشکدهها در زمینة «قواعد قضایی»، «قراردادهای اجتماعی» و «پیمانهای دینی» براساس اشارات شاهنامه خواهد پرداخت. نتایج پژوهش بیانگر آن است که در شاهنامه، پیوند عمیقی میان کارکردهای اقتصادی - سیاسی آتشکدهها با کارکرد فقهی- حقوقی، قضایی وجود دارد و آتشکدهها، بستر مناسبی برای عمل به تعهدات دینی و اجتماعی (وقف، اَدای نذر و سوگند)، و پیشگیری از وقوع جرائم و یا کاهش آنها بهشمار میآیند که این مهم، در سیاست شاهان ساسانیِ شاهنامه بهروشنی آشکار است؛ از طرفی، آتشکدهها محلهایی برای زدودن جنبة اجتماعی و فقهی گناه و جرم از افراد (گناهکار/ مجرم)، یا آمرزش روانِ درگذشتگان بودهاند که این امر در قالب مجازاتهای گوناگون، و همچنین کفاره و وقف در شاهنامه انجام میگیرد که هر دو اینموارد، بهصورت مالی (نقدی و غیرنقدی) و غیرمالی (تنبیه گناهکار/ مجرم) مرسوماند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آتشکده؛ قانون؛ جرم؛ مجازات؛ کفاره؛ وقف؛ شاهنامه فردوسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 589 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 331 |
||