بررسی سیر حضور اسطورۀ ماهی در مهرپرستی، اوستا و متون پهلوی، متون حماسی و عرفانی | ||
| کهننامه ادب پارسی | ||
| مقاله 9، دوره 15، شماره 1 - شماره پیاپی 38، شهریور 1403، صفحه 249-281 اصل مقاله (337.08 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30465/cpl.2024.9283 | ||
| نویسنده | ||
| زهرا عسگری* | ||
| دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، قزوین،ایران. | ||
| چکیده | ||
| ماهی اسطورهای است کهن که بهدلیل انتساب به عنصر مینوی آب، همواره به پاکی و قداست ستوده شده و بهسبب همین ظرفیتهای ذاتی، در اغلب ادوار تاریخی از مفاهیم و معانی اساطیری سرشار بوده است که در هر دورهای با توجه به نظام اندیشگانی غالب آن روزگار، عهدهدار بیان مضامین نیک و اهورایی است. در این پژوهش با روش تحلیلمحتوا، سیر حضور اسطورۀ ماهی از مهرپرستی تا عرفان بررسی شد و نتایج پژوهش نشان داد که اسطورۀ ماهی از آغاز تولد مهر در روایتهای کهن این آیین مرموز حضور داشته است و به علت تعلّق حیاتش به آب، با آناهیتا نیز در پیوند است. ماهی در اوستا در قالب «کرماهی»، حضوری اساطیری- آیینی دارد که در متون پهلوی نگهبان هوم سپید بوده، از این طریق زندگیبخش زرتشتیان در آخرالزمان است. در متون حماسی و پهلوانی، حضور این اسطوره کمرنگ میشود تا آن که در نهایت در عرفان، در کنار مضامین رازآلود دریای توحید، رمزی میشود از وجود سالکان واصل که در این دریا مستغرق وجود ذات حقند. ماهیت پاک و آیینی این اسطوره در باورها و متون ادوار مختلف، تغییر چندانی نکرده و در هر ساحتی، کارکردهای اساطیری خویش را حفظ کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اسطوره؛ ماهی؛ مهرپرستی؛ اوستا؛ متون پهلوی؛ حماسه؛ عرفان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 546 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 304 |
||