نسبت معرفت و باور صادق موجّه از منظر معرفتشناسی اسلامی؛ نقدی بر مقالۀ «Is Justified True Belief Knowledge?» (آیا باور صادق موجّه معرفت است؟) | ||
| پژوهشنامه انتقادی متون و برنامههای علوم انسانی | ||
| مقاله 7، دوره 23، شماره 1 - شماره پیاپی 111، بهار 1402، صفحه 107-126 اصل مقاله (260.14 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30465/crtls.2023.39144.2439 | ||
| نویسنده | ||
| محسن ابراهیمی* | ||
| دانشآموختۀ حوزۀ علمیۀ قم، دکترای فلسفه، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مقالۀ «Is Justified True Belief Knowledge» (آیا باور صادق موجّه معرفت است؟)، که ادموند گتیه (Edmund Gettier) آن را نوشته است، از معروفترین مقالات در حوزۀ معرفتشناسی معاصر است. این مقالۀ بسیار کوتاه فقط با ذکر دو مثال نقض تعریف رسمی از معرفت را بهچالش کشیده و معرفتشناسان دربارۀ آن مشاجرات و راهحلهای زیادی مطرح کردهاند. نگارنده در مقالة حاضر به نقد و بررسی این دو مثال از منظر معرفتشناسی اسلامی پرداخته و، با طرح ارتباط علّی، درصدد پاسخدادن به این اشکالات برآمده است. تفاوت اصلیای که این ارتباط علّی با ارتباط علّی گلدمن دارد در این مطلب است که از منظر معرفتشناسی اسلامی معرفت گزارهای به سطح عمیقتری از معرفت وابسته است که میتوان آن را معرفت حضوری نامید. بر این اساس، طرح ارتباط علّی میان واقعیت خارجی و معرفت گزارهای با واسطۀ معرفت حضوری صورت میگیرد و در آن پدیدارهای حسی معلولی برای واقعیت خارجی و نمودی از آن بهشمار میآیند و ذهن، پس از دریافت این معرفت حضوری (پدیدارهای حسی)، با مفهومسازی و حکم معرفت گزارهای را تشکیل میدهد. این ارتباط علّی اساساً جایگاه معرفتزایی دارد و تحقق آن برابر با شکلگیری زنجیرۀ معرفت برای فرد است و، ازهمینرو، برقرارنشدن این زنجیره علّی بهشکل مناسب در مثالهای نقض گتیه دلیلی برای معرفتنبودن باورهای صادق موجّه در آن است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ادراک حسی؛ ارتباط علّی؛ باور صادق موجّه؛ تعریف معرفت؛ معرفت حضوری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,163 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 512 |
||