بازخوانی نگرش قرآن بهفرض انتخاب عقلایی در رفتارشناسی اقتصادی؛ نقدی بر کتاب رفتارشناسی اقتصادی از دیدگاه قرآن کریم؛ انسان مادیگرا و انسان فطرتگرا | ||
| پژوهشنامه انتقادی متون و برنامههای علوم انسانی | ||
| دوره 22، شماره 5 - شماره پیاپی 105، مرداد 1401، صفحه 1-28 اصل مقاله (515.7 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30465/crtls.2021.36333.2238 | ||
| نویسنده | ||
| محمد جواد توکلی* | ||
| دانشیار اقتصاد، عضو هیات علمی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| کتاب رفتارشناسی اقتصادی از دیدگاه قرآن کریم؛ انسان مادیگرا و انسان فطرتگرا بهواسطۀ پرداختن به موضوعی اساسی در مرزهای دانش اقتصاد و داشتن رویکرد قرآنی درخور تحسین است. در این مقاله، با استفاده از روش تحلیلی، به بررسی این سؤال پرداخته میشود که اثر مزبور تا چه حد توانسته است به پیشبرد مباحث رفتارشناسی اقتصادی کمک کند. بنابه یافتههای تحقیق، این اثر بهواسطۀ سه مشکل اساسیِ نوسان بین تحلیل سیستمی و رفتارشناسی، ایجاد تقابل نامشخص بین انسان مادیگرا و فطرتگرا، و رفتارشناسی در چهارچوب دیدگاه عقلانیت کامل نتوانسته است به اهداف خود دست یابد. مشکل اصلی بیتوجهی به محدودیتهای عقلانیت بشر هنگام انتخاب است؛ مشکلی که در اقتصاد رفتاری بهعنوان مرز دانش رفتارشناسی در اقتصاد معاصر موردتوجه قرار گرفته است. نتیجۀ مقاله بر این است که، باوجود برداشت ارائهشده در کتاب مزبور، در رفتارشناسی اقتصادی قرآن کریم به محدودیت شناختی، انگیزشی، و ارادی بشر در انتخاب عقلایی توجه شده است. در همین جهت، خداوند متعال برای مواجهه با محدودیتهای عقلانیت از راهبردهایی همچون تذکر و تلنگر اجتماعی، تقویت ابعاد شناختی بشر، تغییر حسابداری ذهنی، و تعهدسازی درونی سخن میگوید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| رفتارشناسی اقتصادی؛ قرآن کریم؛ عقلانیت محدود؛ انسان اقتصادی؛ اقتصاد اسلامی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 542 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 479 |
||
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 1,064 |
| تعداد مقالات | 13,273 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,034,980 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,512,170 |