خاستگاه واکه های پیشین گرد در برخی زبانهای ایرانی نو | ||
| زبانشناخت | ||
| مقاله 3، دوره 13، شماره 1 - شماره پیاپی 25، شهریور 1401، صفحه 49-73 اصل مقاله (395.7 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30465/ls.2022.39831.2037 | ||
| نویسنده | ||
| محمد مهدی اسماعیلی* | ||
| استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران، | ||
| چکیده | ||
| واکههای پیشینِ گرد در نظام آوایی زبانهای ایرانی دورة باستان و میانه وجود نداشتهاند، ولی در اثر تغییر و تحوّلات آوایی در تعدادی از زبانهای ایرانی نو مشاهده میشوند و حتی در برخی از آنها نقش واجی نیز دارند. در واقع میتوان گفت با تغییر در تعداد و شمار واجهای این زبانها انشقاق واجی رخ داده است. این مقاله که به بررسی این دگرگونی درزمانی در تعدادی از این زبانها، بهخصوص دو گونه از زبانهای مرکزی ایران میپردازد نشانگر آن است که مهمترین عامل این تغییر، فرایند پیشینشدگی واکهای یعنی تغییر از جایگاه پسین به جایگاه پیشین یا پیشینتر است که در بیشتر این زبانها ظاهراً بهصورت غیرمشروط رخ داده است، اگرچه درمواردی گردشدگی واکههای پیشین، همگونی واکهای و تغییر توالی چند آوا نیز در پیدایش این واکهها دخیل بودهاند. همچنین دیگر یافتة این تحقیق بیانگر آن است که پیشینشدگی واکهای در برخی زبانها باعث پیدایش بیش از یک واکة پیشینِ گرد شده که مورد دوم یعنی واکة میانی (یا نیمافراشته) معمولاً در پژوهشهای قبلی مغفول مانده و ذکری از آن نشده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| واکههای پیشین گرد؛ پیشینشدگی؛ تغییر غیرمشروط؛ زبانهای ایرانی نو؛ زبانهای مرکزی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 594 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 430 |
||
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 1,049 |
| تعداد مقالات | 13,134 |
| تعداد مشاهده مقاله | 13,563,041 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,342,301 |