بررسی شرایط اعتبار سنجی قیاس اقترانی «منفصله-منفصله» نزد ابن سینا و منطق دانان مسلمان | ||
| منطقپژوهی | ||
| دوره 11، شماره 1 - شماره پیاپی 21، فروردین 1399، صفحه 63-84 اصل مقاله (219.8 K) | ||
| نوع مقاله: ترویجی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30465/lsj.2021.29477.1290 | ||
| نویسندگان | ||
| نسرین سراجی پور1؛ الهه سادات آقاسیدیوسف* 2 | ||
| 1دکتری فلسفه تطبیقی از دانشگاه علوم وتحقیقات | ||
| 2کارشناسی ارشد فلسفه وحکمت اسلامی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| ابن سینا با ابتکار قیاسات اقترانی شرطی، نقطه عطفی در منطق اسلامی پدید آورد. انتاج قیاس شرطی متصله مورد تایید همگان است اما در قیاس منفصله با مشکلات و اختلاف آراء مواجه می شویم. وی در آثار کثیر خود شرایط متعدّد و متفاوتی درتعیین اعتبار قیاسات اقترانی منفصله–منفصله ارائه کرد و قیاس حقیقیه–حقیقیه را نا معتبر دانست. خواجه نصیرالدین طوسی به تبعیت از ابن سینا نه تنها قیاس حقیقیه–حقیقیه بلکه قیاس اقترانی متشکل از دو مانعه الجمع را نامعتبر دانست، در حالی که منطق دانان معاصر او مانند افضل الدین خونجی و سراج الدین ارموی ضمن پذیرش برخی شرایط عمومی این نوع قیاس، قیاس اقترانی شرطی دو حقیقیه و دو مانعه الجمع را با شرایطی منتج دانستند. به نظر می رسد راه حل مشترکی که گره گشای اختلاف نظر میان ابن سینا و منطق دانان بعد از او در این مسئله است بازگرداندن مقدمات قیاس به متصله و سپس تبعیت از قوانین دو متصله در نتیجه و در نهایت تبدیل نتیجۀ متصله به منفصله است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| "قیاس اقترانی شرطی"؛ "قیاس منفصله–منفصله"؛ "قیاس حقیقیه"؛ "قیاس مانعه الجمع"؛ "ابن سینا" | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 658 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 347 |
||