بررسی تحلیلی دیدگاه ملاصدرا و علامه طباطبایی درباره «قلم» با رویکرد فلسفی و روایی | ||
| حکمت معاصر | ||
| مقاله 8، دوره 10، شماره 1، خرداد 1398، صفحه 99-118 اصل مقاله (211.41 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30465/cw.2019.4209 | ||
| نویسنده | ||
| محمدعلی وطن دوست* | ||
| استادیار گروه فلسفه دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| در آیات و روایات اسلامی، دو اصطلاح «قلم» و «لوح» در کنار هم به کار رفته و از مراتب علم فعلی خداوند دانسته شده است. از همینرو، دو اصطلاح یاد شده در فلسفه اسلامی نیز راه یافته و جزو مسائل فلسفه اولی قرار گرفته است. در این میان، فیلسوفانی مانند ملاصدرا، به گونهای اجمالی و علامه طباطبایی، به گونهای تفصیلی، با بهرهگیری از آموزههای دینی کوشیدهاند از «قلم» و «لوح»، تبیین فلسفی ارائه دهند. در جستار حاضر، دیدگاه ملاصدرا و علامه طباطبایی درباره «قلم» به شیوه توصیفی - تحلیلی و با رویکرد روایی و فلسفی مورد بازخوانی، تحلیل و بررسی قرار گرفته است. در پایان این نتیجه به دست آمده که براساس روایات و مبانی حکمت متعالیه، «قلم» و «اقلام» از حقایق عالم عقل میباشند که در سلسله طولی هستی، نسبت به حقایق پایینتر از خود جنبه فاعلی داشته و واسطه فیض شمرده میشوند. همچنین میتوان قلم را برابر با عالم عقل و لوح را برابر با عالم مثال دانست که نسبت به عالم عقل جنبه قابلی دارد و حقایق را از آن عالم دریافت میکند. شایان ذکر است که میان این دو تفسیر ناسازگاری وجود ندارد و تفاوت تنها به نحوه اعتبار عقلی باز میگردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ملاصدرا؛ علامه طباطبایی؛ روایات؛ حکمت متعالیه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,423 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,080 |
||
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 1,065 |
| تعداد مقالات | 13,276 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,044,195 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,522,213 |