اسبان ورجاوند؛ تطوّر ارجمندی اسب نزد هندیایرانیان، پیش و از پس مهاجرت | ||
| تحقیقات تاریخ اجتماعی | ||
| مقاله 11، دوره 9، شماره 1 - شماره پیاپی 17، شهریور 1398، صفحه 297-319 اصل مقاله (888.18 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30465/shc.2019.24377.1870 | ||
| نویسندگان | ||
| سید مهدی موسوی* 1؛ شاهین آریامنش2 | ||
| 1دانشیار باستانشناسی/ دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 2دکتری باستانشناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، گروه پژوهشی باستانکاوی تیسافرن | ||
| چکیده | ||
| اسب جایگاهی بس ارزنده و نقش بسیار پررنگی در میان تیرههای هندیایرانی داشته است. این جایگاه ارزندۀ اسب در متنهای دینی هندیان و ایرانیان یعنی وداها و اوستا بازتاب و نمود چشمگیری داشته است. این بازتاب را در متنهای کهن همچون ریگودا و نیز یشتهای کهن میتوان دید. افزون بر این، در میان سکاها نیز اسب اهمیت فراوانی داشته چنانکه سکاها با خاکسپاریهای پر زرق و برقِ درگذشتگان خود همراه با اسبهای سپندشان چه در نزد مردمان دورۀ باستان و چه در نزد پژوهشگران امروزی نام و آوازهای سخت پیدا کردهاند. این پژوهش به این پرسش و مسئله میپردازد که چه عاملهایی باعث شده است که اسب در متنهای دینی هندیایرانیان جایگاه سپندی پیدا کند؟ نتایج این پژوهش برپایۀ نظریۀ ماتریالیسم فرهنگی ماروین هریس نشان میدهد که اسب در آغاز به دلایل اقتصادی وجهی سپند پیدا کرده و در متنهای آیینی مهم جلوه میکند چنانکه این ارجمندی در یافتههای باستانشناسی محوطههای گوناگون نیز بازتاب یافته است. بااینحال اسب رفته رفته نقش آیینی خود را از دست میدهد چنانکه اشاره به اسب در متنهای متأخر پهلوی رنگ میبازد و چندان جلوهگری نمیکند و صرفاً نقش جنگاورانۀ آن مهم جلوه میکند. دادههای این پژوهش به روش اسنادی تهیه شده و با رویکردی تفسیرگرایانه به تحلیل این موضوع میپردازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اسب؛ هندیایرانیان؛ آیین؛ اقتصاد؛ ماتریالسیم فرهنگی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,626 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,996 |
||
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 1,052 |
| تعداد مقالات | 13,151 |
| تعداد مشاهده مقاله | 13,589,366 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,351,941 |