تراانسانگرایی و سوژهزدایی از سیاست: ابژههای فناورانه، بیوپولیتیک و بازتعریف قدرت در عصر دیجیتال | ||
| غرب شناسی بنیادی | ||
| مقاله 11، دوره 16، شماره 1 - شماره پیاپی 31، آبان 1404، صفحه 291-325 اصل مقاله (356.15 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30465/os.2025.53410.2078 | ||
| نویسندگان | ||
| متین انجم روز* 1؛ محمد خضری2 | ||
| 1استادیار گروه علوم سیاسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکترای گروه علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تحولات فناورانه در قلمروهای هوش مصنوعی، زیستفناوری و علوم شناختی، در چارچوب گفتمان ترابشریت، مرزهای زیستی انسان را درنوردیده و بنیانهای انسانشناختی فلسفه مدرن را به چالش کشیده است. ترابشریت با ادغام بدن و ماشین، ذهن و داده، سوژه را از فاعلشناسا و مختار به موقعیتی ابژهوار فرو میکاهد؛ جایی که عاملیت انسانی در شبکه محاسبات پیشبینانه و تصمیمگیری الگوریتمی تحلیل میرود. این پژوهش با رویکرد تحلیلی-انتقادی و در چارچوب «بیوپولیتیک» فوکو، «حیات برهنه» آگامبن و نظریه «کنشگر-شبکه» لاتور، تبارشناسی نسبت انسان و فناوری در عصر دیجیتال را بررسی میکند و «قدرت الگوریتمی» را بهمثابه چهره پنجم قدرت تحلیل مینماید؛ سلطهای که از طریق پیشبینی، دادهکاوی و طراحی آینده، نه اجبار، اعمال میشود. مطالعه موردی پروژه «نورالینک» نشان میدهد فناوریهای ترابشری با اتصال مستقیم مغز و الگوریتم، سوژه را از ساحت کنشگری به وضعیت دادهای تقلیل میدهند و از زیستسیاست به مهندسی شناختی گذار میکنند. این فرایند، موسوم به «سوژهزدایی دیجیتال»، پیامدهای عمیقی برای آزادی، عدالت و مشروعیت سیاسی دارد. پژوهش در پایان بر بازاندیشی نظریههای سیاسی و اخلاقی معاصر تأکید کرده و شفافیت الگوریتمی، حق مالکیت داده و سواد انتقادی دیجیتال را راههای مقاومت در برابر ابژهسازی انسان میداند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ترابشریت؛ سوژهزدایی دیجیتال؛ قدرت الگوریتمی؛ بیوپولیتیک؛ سرمایهداری نظارتی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 153 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 15 |
||
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 1,049 |
| تعداد مقالات | 12,627 |
| تعداد مشاهده مقاله | 13,435,707 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,256,939 |